Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Pobierz pdf (Strona 69)

‘Ick sal de

uwe

wesen’ (162).

‘Dat dese

dach de

draet mijn

hoop

in stucken cort’ (163).

‘De

raedt is al vergaert’ (ald.).... Mijns dochters huwelijck’ (ald.).

‘Den donder van mijn naem sal Persen di

versmaden

Tot dat het siet en voelt, de blixem van mijn daden?’ (164).

‘Want onse

Coning valt ons niet soo wreedt’ (166).

Aan een der eerste werken van Vondel,

den Gulden Winckel

, wenschen wij ook

eenige voorbeelden te ontleenen:

‘Hy is de

Schepper’ (ed. van Lennep - Unger, blz. 139).

‘Doen zich de

gulden Eeuw' het onderst' boven wende

silv'ren Eeuwe quam’ (141).

‘En d'Ossen men in 't juck al hygende en bezweet

Door onses Moeder

borst 't krom kouter trecken deed’ (ald.).

‘De

Kleyne

komt met druck, en scheyt weer met ellende’ (ald.).

‘De

Molen slapet wel een wijle windeloos’ (153).

‘Op dat de

Acker-man weer met een goet genoegen

Magh onze

Moeders rugh doorvoren, en doorploegen’ (159).

‘Want dit is hare

lust’ (179; daarentegen op blz. 167:

‘het vuyr de

geyle

Minne-lust’).

‘Inden wegh de

deughd

’ (183). Enz. enz.

Men begon intusschen, vooral door den invloed van het steeds meer beoefende

Latijn, te streven naar zuiverheid van taal in 't algemeen, naar een vast systeem

van verbuiging in 't bijzonder.

Taalonderwijzers, dichters, godgeleerden gingen hier samen. Een der beste en

invloedrijkste boeken uit het begin der 17

eeuw over ‘Nederduytsche Grammatica

ofte Spraec-konst’ was dat van den mathematicus Christiaen van Heule (1626).

Hier vinden wij van de onzekerheid en de verkeerde opvattingen waarvan de

Twe-spraack

in zake verbuiging blijk gaf, weinig meer terug. Van Heule mag aarzelen

of men in den nominatief

den dach

behoort te schrijven of

de dach

, over 't geheel

zijn zijn voorschriften betreffende de declinatie van het lidwoord onberispelijk

Omtrent het kenmerkend onderscheid tusschen mannelijke en vrouwelijke

zelfstandige naamwoorden heeft van Heule ook een en ander mede te deelen. Hij

geeft regels, die op de beteekenis der woorden en op hunne uitgangen berusten,

vermeldt ‘de Naemwoorden die een twijffelachtig geslacht hebben, [nl.] de geene

van welke twijffel is, onder welk gheslacht zij behooren, als: ‘

Lof

wil

wagen

tijt

stont

dag

, ende diergelijke’ en deelt zelfs een alphabetische lijst van circa 1500

substantieven mede, met vermelding van hun

1) Ook later treft men dergelijke onnauwkeurigheden nog wel eens bij Vondel aan. B.v.

Lucifer

vs. 1583 en 1584: ‘was Adams afkomst maer / Een selve

staet en stoel, als d'Engelen

geschoncken.’

2) Aangaande de vrouwelijke genitieven

des waerelts

des lochts

des wijsheyts

, zegt v.H.: ‘deze

manier en mach niet dan op zeekere Voetstappen der Geleerden na gevolgt worden.’ (Blz.

26.)

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 ... 439 440

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Brak uwag

Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Strona 69

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Powiązane produkty i podręczniki dla Nie Engel IB144