Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Pobierz pdf (Strona 48)

ondergang met religieuze zekerheid; ons negentiendeëeuwsch natuurkundig verstand

denkt niet aan tegenstribbeling. Ons medelijden en onze vrees vergezellen den

Graaf, doch niet melodramatisch. Aesthetisch heeft hij ons hart gewonnen en onze

verbeelding gevangen gemaakt. Wij beminnen hem, omdat hij schoon is, en

bewonderen dat schoone om zijn zelfbewuste kracht en fierheid. Wij

willen

zijn

ondergang; onze verbeelding

wil

den tragischen val van het schoone, ons door den

kunstenaar in het verschiet gesteld. Gelijk alle geloof, ontspringt ook dit tijdelijk

geloof in het Fatum uit de behoefte om te gelooven. Aesthetische behoefte, het

voorgevoel dat medelijden en vrees zich straks ontslaan zullen van het pijnlijk

bewustzijn der onmacht, zullen overgaan tot het berustend op zich nemen van het

algemeene lot; dat de wanklanken van het kwaad en de smart zich in het

verzoenende eener symphonie van verheven schoonheid zullen oplossen, - de

behoefte aan die aesthetische verzoening is het die ons verstand tot gevangene

van het Antieke Noodlot maakt. - Een goed uitgangspunt, lezer, om hem die als

kind van dezen tijd niet meer begrijpt wat geloof is, het wezen des geloofs te

verklaren. Tevens blijkt hier dat gemoed en phantazie op het gebied der kunst niet

altijd in overeenstemming zijn met de verstandelijke wereldbeschouwing. Gewillig

begeven wij ons onder den invloed der nimmer zwijgende voorspelling, die, in

contrast met schitterende feestvreugde en vroolijken humor, over alles een stemming

van geheimzinnigen weemoed verbreidt. En juist dat ook Willem die

noodlotsstemmen niet veracht en toch den oorlog in zijn noodwendigheid met vrijen

wil aanvaardt, getrouw aan vorstenplicht en riddereer, het fiere hoofd niet buigt voor

het dreigen der profetie en met ongeschokt zelfvertrouwen zijn eerzucht als een

roeping volgt, den innerlijken drang naar grootheid en roem hooger achtend dan de

waarschuwing der sterren tot onderdanige beperking, - juist deze identiteit van

vrijheid en noodwendigheid ontneemt het Fatum het spookachtige eener valsche

‘schicksalstragödie’, verheft den held boven zijn noodlot, verheft ons boven den

druk van het leven, wijst Van Lennep onbetwistbaar een plaats onder de kunstenaars

aan. Het is hier geen intrigeroman, geen marionettenspel; hier is een mensch: een

groot doel en een groot lot.

Maar bedenk nu dat Willem geen hoofdpersoon is en wij, om hem, de

hoofdpersonen vergeten zijn.

En pas zijn wij het onbetaalbare tweede deel begonnen, of ook Willem is vergeten,

en met hem al de aantrekkelijke tafereelen en tooneelen, die onze oogen

voorbijtrokken. Van Arkel treedt op en eischt voortaan zoo niet

alle

belangstelling,

dan toch alle bewondering, in een bonte

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 ... 439 440

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Brak uwag

Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Strona 48

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Powiązane produkty i podręczniki dla Nie Engel IB144