Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Strona 255

  • Pobierz
  • Dodaj do moich podręczników
  • Drukuj
  • Strona
    / 440
  • Spis treści
  • BOOKMARKI
  • Oceniono. / 5. Na podstawie oceny klientów
Przeglądanie stron 254
207
Balthazar Huydecoper maakte ook wel verschil tusschen enkele en dubbele
e
's en
o
's in open lettergrepen, maar hij grondde dat verschil geheel op de analogie. Zoo
schreef hij
leezen
en
vroomen
met het dubbele teeken, omdat wij dat ook bezigen
in
lees
en
vroom
. Maar tegen Huydecoper kwamen Frans van Lelyveld en Nicolaas
Hinlópen in verzet, zoodat onze
taalkundigen
in het laatst der 18
e
eeuw voor het
meerendeel in ten Kate's kielzog kwamen te varen.
Onze
auteurs
behielden zich over 't algemeen een groote mate van vrijheid voor.
Reeds voor het begin der 19
e
eeuw was in ons land een sterke neiging merkbaar
geworden, om tot eenheid te komen in de spelling en die op vasten grondslag te
regelen. Aanvankelijk was het de Maatschappij tot Nut van 't Algemeen die zich met
de zaak bezighield; weldra ook de Bataafsche Maatschappij voor Taal en Dichtkunde.
In overleg met deze laatste droeg de agent voor nationale opvoeding van der Palm
in 1801 aan den hoogleeraar Siegenbeek op, een verhandeling over de spelling te
schrijven. Het stuk zou door gecommitteerden uit de drie departementen der
Bataafsche Maatschappij worden beoordeeld en na goedkeuring van wege de
Maatschappij in 't licht gezonden. Van der Palm zou vervolgens zooveel mogelijk
zorgen, dat de nieuwe spelregeling bij het onderwijs en in Staatsstukken werd
gevolgd.
Zoo ontstond de spelling van Siegenbeek, de
oude
spelling, die heerschte tot
1865 en toen na een hevigen doch betrekkelijk korten strijd door die van de Vries
en te Winkel werd verdrongen.
Siegenbeek had, wat de
e
en
o
betreft, de leer van ten Kate en ook die van
Moonen gehuldigd. Hij onderscheidde zachte en scherpe
e
's en
o
's, en liet zich
daarbij wel meermalen leiden door de historische taalwetenschap, maar óók zeer
dikwijls door de uitspraak in dialecten.
De Vries en te Winkel daarentegen lieten, bijna overal waar het mogelijk was, de
wetenschap uitspraak doen. Was de dialectische uitspraak met de afstamming van
het woord in strijd, dan besliste de laatste.
En toch - geheel consequent waren ook zij niet. Zij maakten, om een enkel
voorbeeld te noemen, een uitzondering voor achtervoegsels, waarbij zij zich richtten,
niet naar de afleiding, maar naar den klemtoon. Doch hierop zij slechts terloops
gewezen.
Stellen wij nu de vraag: ‘Is het nuttig, in gevallen als dat van de zacht- en
scherpheldere
e
en
o
tot vereenvoudiging over te gaan’, dan meen ik, dat het
antwoord niet anders dan bevestigend kan luiden.
Taal en Letteren. Jaargang 2
Przeglądanie stron 254
1 2 ... 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 ... 439 440

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Brak uwag