181
laat gevormd heeft naar de verzinselen der volkspoëten in vroeger eeuw in den
aard van den
Finkenritter
. Waren dergelijke sprookjes reeds vroeger bij het volk in
omloop, zooals de
Finkenritter
genoegzaam bewijst, in de schepping van de
Verkeerde Wereld
kregen zij een vast lichaam. Geheel de mythe berust op een
verwisseling van subject en object: in den
Finkenritter
wordt gesproken van een
oord, waar o.a. het fruit den boom draagt, de honden door de hazen worden
gevangen, de schapen de wolven ophangen, hoenders en ganzen de vossen
beloeren en de muizen de katten opvreten. Tot het vestigen en verspreiden der
mythe werkten zonder twijfel de populaire kinderprenten mede, en van de
Verkeerde
Wereld
is nl. een zeer bekende prent voorhanden, die nog heden te Epinal en te
Metz wordt herdrukt. Ook in Nederland bestond deze prent, en zij behoort tot diegene,
welke ‘der Nederlandsche jeugd ten minste twee eeuwen tot vermaak strekten, en
de inkomsten van den onderwijzer niet weinig vermeerderden’.
1)
Hiermede willen wij onze lijst van schertsenderwijs aangewende eigennamen
besluiten. De gegeven voorbeelden, die zeer zeker kunnen vermenigvuldigd worden,
volstaan om ons een blik te laten werpen in de volkspsychologie. Zij stellen in een
helder licht de steeds op den voorgrond tredende spotzucht bij het volk, die een
rijke bron is van komische effecten en toestanden onder de pen van een eenigszins
begaafd dichter. De tusschenkomst van een man van talent werkt vaak krachtig
mede om vele dier spreekwijzen en uitdrukkingen, welke anders slechts tot de
volkstaal zouden behooren en daarom meestal als triviaal worden veroordeeld, in
den algemeen gebruikten woordenschat te doen doordringen. Breero heeft er gewis
meer dan een, zooniet meer bekend gemaakt, dan toch in leven doen blijven. Zoo
oefent het volk steeds invloed op de vorming of verrijking van den woordenschat
der taal, en, onder de linguistische feiten waarop het zijn persoonlijk zegel plaatst,
zijn er geene waarin zich zijn karakter en eigenaardige philosophie beter afspiegelt,
dan in de schertsenderwijs gevormde of gebruikte eigennamen.
Luik.
AUG. GITTÉE.
1) G.D.J. Schotel,
Vaderlandsche Volksboeken en Volkssprookjes
, I, p. 303.
Taal en Letteren. Jaargang 2
Komentarze do niniejszej Instrukcji