Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Pobierz pdf (Strona 361)

306

staan had: ‘

wanen

’ te zijn, voor ‘

gewaand

’ te zijn. Toch moeten wij grammatisch de

voorkeur geven aan

gewaand

hier. Immers, onder de werkwoorden die in de

samengestelde tijden den vorm van den Infinitief voor het Verl. Dw. gebruiken (zie

Terwey!) zijn ook

denken

meenen

, maar alleen als zij met

willen

(dat ook Infinitief

voor Deelwoord heeft) Synoniem zijn: ‘Ik heb hem

meenen

te straffen’; ‘ik heb me

denken

te laten inschrijven’;

anders

, zegt een grammatisch voorschrift, staat het

Verl. Deelw.: ‘Ik heb

gedacht

dat huis te huren’, ‘ik heb

gemeend

hem te straffen’.

Bij

wanen

gelooven

e.d. die niet Synoniem met eenig hulpbehoevend werkwoord

zijn, zou Infinitief voor Verl. Deelw. dus niet kunnen. Doch hier staat tegenover dat

het wel degelijk voorkomt. Men is gaan zeggen: ‘Ik heb me

denken

te bevoordeelen’,

‘ik heb hem

meenen

te straffen’ (= gemeend) en zoo ook: ‘Ik heb je zeker

gelooven

te kennen’, en men vindt evenzeer: ‘Hij heeft een goed huwelijk

wanen

te doen’. -

We merken nog op dat na sommige werkwoorden, als ‘wanen’, ‘gelooven’, ‘achten’,

‘rekenen’, ‘oordeelen’ ook een dubbele accusatief voorkomt: zoo hier ‘heeft zich uw

graf gewaand’; ‘ik heb dat verkeerd geoordeeld’, ‘een dwaling gerekend’. Da Costa

had ook kunnen zeggen: heeft gewaand uw graf te zijn, zonder den Latijnschen

accusatief

zich

67.

getuigen

is afgeleid van

getuige

en beteekent dus eigenlijk: ‘getuige zijn’ (vgl.

slaven = slaaf zijn, dan actief), dan actief: getuigenis afleggen. Evenals van

getuige

het voorvoegsel dikwijls werd, bij de dichters nog wordt weggelaten, staat voor

getuigen

ook dichterlijk

tuigen

. Wegwerping (aphaeresis) van

- is niet zeldzaam.

Ze had plaats bij de ww.

beuren

verzellen

lukken

lijken

, bij de zelfstnw.

miswas

misbak

buur

maat

beurt

, bij de bijvnw.

platboomd

rechtaard

(bij dichters),

stadig

makkelijk

e.d. In

gedragen

geraken

gedijen

e.a. daarentegen is

dragen

raken

dijen

ouder dan het woord met

-, en ook

gebruiken

gelooven

genieten

geschieden

gewagen

genezen

zijn gevormd van ouder

bruiken

nieten etc.;

evenzoo

zijn de grondwoorden verdwenen bij

gezond

gezwind

genoeg

gedwee

gering

68.

Voor u zal etc.:

het werkw. had hier ook in 't meervoud kunnen staan.

69. Denk bij de vervoeging van

gonzen

plonzen

bonzen

om de

, die zacht is.

Ook in

gonsde

bonsde

blijft die

gonz-de

bonz

-de) en het letterteeken

, dat

we voor de

van de uitspraak schrijven, is dus onecht; het beeldt den klank niet af.

Zoo is ook het letterteeken

doofde

onecht, want de stam is

doov

(

doov

-de). In

geplonsd

gebonsd

daarentegen hoort men den stam

bons

plons:

daar is de

oorspronkelijke

(over in

gebonsde

= gebonz-de) op. het eind van het woord

gekomen en daarmee scherp geworden, d.i. tot

overgegaan en deze

heeft de

zachte

ook scherp doen worden. De

geplonsd

toch is onecht; de klank is

en als in

goed

bloed

goede

bloeden

, schrijft men een

om den verbogen vorm

geplonsde

(Regel der Gelijkvormigheid).

70.

Kennende zijn bloed:

beknopte redengevende bijzin: daar hij zijn bloed kent.

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 ... 439 440

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Brak uwag

Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Strona 361

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Powiązane produkty i podręczniki dla Nie Engel IB144