Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Pobierz pdf (Strona 294)

244

tekst moet gehouden worden. En zelfs is de afschrijver zoo verre gegaan, dat hij

hier en daar eenige verzen heeft ingelascht, waarvan althans in het Comburger hs.

geen spoor gevonden wordt. Ook moet nog worden opgemerkt dat hier de lezer wel

soms met “vrient”, maar meestal met “zoon” wordt toegesproken

.’

Een omwerking, die zooveel afwijkende lezingen aanbiedt, dat zij kwalijk onder

den tekst zouden te plaatsen zijn geweest; kan dit niet even goed een vrije bewerking

wezen? Evenals die in het Haagsche hs.? Zelve noemt de uitgever dit laatste ‘eene

Bloemlezing, die uit de werken van onderscheiden dichters’ tezamen gebracht is.

Die in 't Comburger hs. is er evenzeer een, gedeeltelijk naar een latijnsche ‘Vorlage’;

maar waarom de andere niet evengoed? Zulk soort zijn er wel meer

Ik stel mij het ontstaan van zoo'n Bundel dus voor. Evenals er, 't meest nu zeker

wel, onder de minder ontwikkelden nog gevonden worden, die cahiers aanleggen

voor het opteekenen van spreuken, eigenaardige gezegden, aardigheden, zoo

deden toen de ontwikkelden

. Men moest zich op die wijs behelpen. Nu worden

dergelijke Bloemlezingen vaak in den vorm van een scheurkalender of verjaarboekje

gedrukt.

Er mee op éen lijn staan de alba en liederenverzamelingen uit die dagen en later.

Het leven was intiemer dan hedendaags; men wist meer van elkaar, kende elkaar

veel beter. Vernamen nu anderen van zoodanig werk, dan vroegen ze dat ter leen

en schreven het af, met meer of minder wijziging. Men vroeg niet naar die

nauwkeurigheid die we nu van een kopie eischen. Vaak kreeg een zin den vorm,

waarin de afschrijver dien had hooren gebruiken - vele waren ook spreekwoordelijk

- er werd dus in omgewerkt.

Maar ook, een bewerker hingen vaak de oude lessen nog in zijn geheugen; en

zoo kon eenzelfde maar later gemaakt werk veel gelijkenis hebben met een ouder,

zonder daarvan een omwerking of sterk gewijzigd afschrift te zijn

En, dezelfde b.v. latijnsche ‘Vorlage’ kon door verschillende personen, meer of

minder daartoe in staat, overgezet wezen.

Nu kunnen we, met de ‘Vorlage’ voor ons, wel zeggen, dat de eene tekst beter

lezing heeft dan de andere; maar geeft dit de vrijheid de slechtere daarnaar te

verbeteren? Maar de afschrijver zal die tekst bedorven hebben! Er waren wel

slapende, suffende afschrijvers, maar er waren toch zeker ook, die toen deden wat

nu b.v. Busken Huet, van Vloten, Slothouwer in Pan-

1) In het Comb. hs. is het ‘meest met ‘vrient’, of ‘goet man’, of ‘jonc man’, of, zoo de les voor

jongeren bestemd is, ook wel met ‘cnape’ of ‘lieve kint.’

2) Inleid. XXXV, i.f.; XXV, noot; blz. 47, noot; 51, noot.

3) Vgl. ook Inleid. XXXV/VI, XXIV, i.f. en XXV.

4) Zie Glossar. blz. 179.

5) Vgl. ook Inleid. blz. XVII; XXI, i.f., waar de uitgever dit ook aanneemt om de overeenkomst

te verklaren tusschen het B.v. Sed. en de Lekenspieghel en de Disticha Catonis.

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 ... 439 440

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Brak uwag

Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Strona 294

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Powiązane produkty i podręczniki dla Nie Engel IB144