Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Pobierz pdf (Strona 116)

Indien

dan

op deze wijze vergelijkend voegwoord geworden is, mag men de

zindeelen

dan hij

dan ik

, evenmin als de met

als

behandelde, onvolledige zinnen

noemen, als men n.l. onder die benaming verstaat eene verkorting van een

oorspronkelijk volledigen zin. Het zijn ook onvolkomen zinnen, die wel nooit volledig

geweest zijn. Het gebruik van

dan

in den zin van ‘behalve’:

Niets dan verdriet.

Niemand dan hij is daartoe in staat

moet uit weglating van

anders

verklaard worden,

dat als oorspronkelijke comparatiefvorm door

dan

gevolgd kon worden:

Niets anders

dan

niemand anders dan

. Reeds in 't Mnl. was

dan

langs dien weg een voegwoord

geworden, dat ook bijzinnen aan den hoofdzin kon verbinden en zelfs het volgende

‘zinslidwoord’

dat

absorbeerde. Vgl. Ruysbroec 9505:

David ne dede hem els gheen

leet dan hi hem van sinen mantle sneet ene scorde

Dat in 't Mnl. naast de gewone constructies ook zulke voorkomen, waarbij

dan

door een volledigen zin gevolgd wordt, b.v.:

Ende dat herte es talre stont onreinre

dan es een hont

, behoeft nog niet tot de slotsom te leiden, dat het gebruik van den

vergelijkenden bijzin met

dan

aan de gewone constructie is voorafgegaan.

De voorstelling, die Brill en Beckering Vinckers van den overgang tot voegwoord

geven, dringt ons veeleer aan te nemen, dat de eenvoudige vergelijking, door

dan

ingeleid, zich rechtstreeks uit een onvolkomen zin ontwikkeld heeft en dat

dan

daarna en daarnaast ook vergelijkende bijzinnen aan den hoofdzin verbond.

Gaat men nu de gespatiëerde deelen in zinnen als:

Haar gelaat was eer

belangwekkend

dan schoon te noemen.

Die man is meer geleerd

dan

verstandig.

De zieke was onrustiger

dan ooit, onvolledige vergelijkende

zinnen noemen, dan stelt men het den leerling ten onrechte voor, alsof ze vroeger

volledige zinnen geweest zijn en dit met behulp van zeer gewrongen constructies.

B.v.:

Haar gelaat was eer belangwekkend te noemen dan dat het schoon te noemen

was

. Zoo'n zin, indien hij ooit voorkomt, is toch niet de grondslag geweest voor het

gegeven voorbeeld. Integendeel, de vorm der eenvoudige vergelijking is hier de

oorspronkelijke.

Ook bij

dan

komen gevallen voor, waarin de naamval het ‘volledig maken’ nog

bedenkelijker maakt. B.v.:

Gij hebt geen betere vrienden dan ons. - Ook een

dapperder man dan hem zou de schrik om het hart zijn geslagen

1) Vgl. Dr. J. Franck op Alex. Geesten bl. 404 vlg. en Verdam, Mnl. Wdk., kol. 52, 53.

2) Zie voor meer voorbeelden Dr. Stoett, Mnl. Synt. 475 en Verdam, Mnl. Wdk. op

dan

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 ... 439 440

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Brak uwag

Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Strona 116

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Powiązane produkty i podręczniki dla Nie Engel IB144