Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Pobierz pdf (Strona 363)

308

Boekaankondiging.

Middelnederlandsch.

2. Karel ende Elegast, opnieuw uitgegeven door E.T. Kuiper (akademisch

proefschrift). Amsterdam, van Kampen en Zoon, 1890. 169 in 8

. -

1.75.

3. Bijdrage tot de tekstcritiek van den Karel ende Elegast, door Dr. J.

Bergsma. Groningen, Wolters, 1890. - 82 in klein 8

0.75.

Door een der beste mndl. gedichten voelden in denzelfden tijd twee jonge

vakgenooten zich aangetrokken, om het op nieuw uit te geven; een van hen, Dr.

Bergsma, heeft het ter wille van den ander, bij de ‘Bijdrage’ gelaten. Beiden

hebben tot mijn genoegen het moeitevolle werk van den uitgever niet geschuwd,

en geprobeerd de teksten systematisch te rangeeren, om een kritisch gebruik er

van te kunnen maken; hoewel hiervoor nauwkeurige onderzoekingen tot het

minutieuse toe, soms met weinig gevolg, behooren. De Nederlandsche philologen

hebben vaak gevraagd: waarvoor al die moeite tegenover de onzekerheid van wat

het geeft. En deze vraag heeft vrij wat reden. Als we tekstkritische onderzoekingen

doen, komen we al gauw in verlegenheid: we weten niet in hoe ver wij een enkel

handschrift met de tekstredactie, die in 't gemeen dit hs. dan vertegenwoordigen

zou, kunnen vereenzelvigen. Zijn er aan meer handschriften plaats aan te wijzen,

dan liggen er weer andere zwarigheden. Wij kunnen handschriften nader bij elkaar

plaatsen omdat zij gemeenschappelijke fouten hebben of gelijkelijk met opzet

veranderd zijn.

Maar wanneer hebben wij 't zeker met fouten en opzettelijke wijzigingen te doen?

En kan de overeenstemming misschien niet toevallig wezen? Bijna altijd komen

tegenover die combinaties, die aanleiding geven om de hss. op zekere manier te

groepeeren, andere te staan, die klaarblijkelijk er mee strijden. Men moet, waar in

den laatsten tijd vaker op gewezen is, op rekening van het toeval meer schrijven,

dan men gewoonlijk doet. Het is toch ook waar dat menschen onder dezelfde

omstandigheden vaak op dezelfde manier fouten en wijzigingen zullen maken. Toch,

de zwarigheden mogen gewichtig blijven, zij mogen ons van dezen arbeid niet

afhouden. De tekstkritiek is zekerder wanneer wij mechanisch over de juistheid van

een lezing kunnen beslissen. Ook dan echter past voorzichtigheid. Wij hebben met

menschenwerk te doen, en moeten aan allerlei wat mogelijk is, denken, en zoo iets

laat zich maar niet zuiver mechanisch behandelen.

Van Karel en Elegast bezitten wij vier oude drukken; in hun groepeering stemmen

beide uitgevers overeen. Ook denken zij gelijk over de fragmenten

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 ... 439 440

Brak uwag

Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Strona 363