Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Pobierz pdf (Strona 215)

167

Vele bestaan uit een wortelwoord met een uitgang.

Een gierigaard zal men aldus in Vlaanderen

Gevaert

heeten, waarbij niet zelden

gevoegd wordt:

Gevaert

is dood, maar

Hebbaert

leeft nog;

een traag mensch:

Jan Tijdgenoeg

;

iemand die den rijke uithangt, maar eigenlijk niets bezit, het type van den armen

edelman in één woord:

Baron Geegoed

(= geen goed, geklemtoond op de eerste

lettergreep). Hij voert de firma:

Pauvreté

Misère et Cie

Waant zich iemand heel verstandig, zoo noemt men hem

Rappaert

Slimbroeck

of ook wel, zooals in Limburg,

Slimmeke

. Vaak wordt alsdan een zinspeling op een

der heldendaden van

Slimmeke

toegevoegd: ‘Als

Slimmeke

dood is, gaat het, zal

men u

Slimmeke

maken;

Slimmeke

ging voor den spiegel staan met zijn oogen toe,

om te zien hoe hij er uit zag terwijl hij sliep!’ In Overijsel kent men

Leepertje:

Als

Leepertien

dood is, söl ie

Leepertien

worren (zult gij L. worden).

Aan ondeugende kinderen wordt beloofd dat ‘zij zullen mogen meegaan op

Thuisblijver

zijn wagen.’

Ook door samenstelling kunnen dergelijke eigennamen gevormd worden, 't zij bij

middel van adjectieven en substantieven, 't zij dat de gedachte die men indirekt wil

uitdrukken, ligt opgesloten in of wordt voor den geest geroepen door een plaatsnaam.

De volksgeest bekommert er zich weinig over of deze al dan niet bestaat. Is de

naam reeds voorhanden, zoo wordt hij aangewend; doch in zeer talrijke gevallen is

hij een schepping van den ‘Volkswitz.’

Zoo krijgt b.v. een vrouw die weinig begrip heeft van de reden waarom de natuur

haar lachspieren heeft geschonken, in de volkstaal tot naam:

Madam

Moe-van-Lachen

. Volgens het Noord-Nederlandsch taalgebruik, behoort zij te

Grimberg

te huis, of is wellicht te

Botterdam

, de stad der botteriken, gedoopt.

Overigens, zegt De Brune, een thans nagenoeg vergeten schrijver der 17

eeuw,

‘men vind menschen die alles op het wrevelighste nemen en op het schots duyden,

wat haar voorkomt: die gheen ander vaart en hebben als op

Spitsbergen

om haecken

harpoenen

te ghebruycken.’

Zulk een dame is gewis een nicht van

Madam van Kwikkelberge

. Kwikkelen

beteekent in Vlaanderen pruttelen. En zij heeft mogelijk verwanten in het huis van

Klappenburg

, waar de praters en klappers van daan zijn, die allerlei nieuwtjes te

verhandelen hebben.

Laat ze intusschen maar goed opletten, want nevens

Klappenburg

ligt

Kloppenburg

, d.i. de plaats waar kloppen of klappen worden uitgedeeld.

Voorzichtiger is het daarom met de zwijgers tot

Zwijgland

te behooren.

W. Bisschop wees reeds op dergelijke vormingen in den

Taalgids

, 8

jaarg., p. 33. Aan dit

opstel ben ik al de voorbeelden verschuldigd, getrokken uit

De Brune

. Ik onthoud mij derhalve

van de opgave der bladzijde, daar ik dezen in België onvindbaren schrijver niet uit eigen

aanschouwing ken.

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 ... 439 440

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Brak uwag

Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Strona 215

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Powiązane produkty i podręczniki dla Nie Engel IB144