Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Pobierz pdf (Strona 189)

141

spraak. Dat A. hem dien inhoud gaat mededeelen, drukt deze uit door het woord

was;

de inhoud zelf ligt opgesloten in de woorden:

Wij zouden om vier uur vertrekken

Derhalve:

de vraag:

onderwerp;

was

dat

, enz.: gezegde.

Eene bevestiging van deze opvatting der zaak vinden we, dunkt ons, in den

klemtoon. De regel is, dat in den mededeelenden zin, tenzij er eene al of niet

uitgedrukte tegenstelling in voorkomt, het gezegde een' eenigszins sterker klemtoon

heeft dan het onderwerp:

Zijn vader is timmerman. Dat meisje is zijne oudste dochter

Welnu, ditzelfde is ook het geval in den zin:

De afspraak was

dat wij om vier uur

zouden vertrekken

Zet men nu het naamwoordelijk deel van 't gezegde voorop, dan wordt het verschil

in klemtoon tusschen de beide deelen nog grooter.

Timmerman is zijn vader. Zijne

oudste dochter is dat meisje

. Had er dus ook, gelijk de heer DEN HERTOG betoogt,

in den samengestelden zin eene omzetting plaats gehad, dan mocht men

verwachten, dat ook de volle nadruk gelegd werd, niet op den bijzin, maar op

afspraak

. En juist het omgekeerde is het geval.

Anders is het gesteld met zinnen als:

Het was de afspraak

dat wij om vier uur

zouden vertrekken. Het zal de vraag zijn

of hij die betrekking aanneemt

. In dit geval

doet inderdaad de bijzin den dienst van onderwerp. Wat is toch de beteekenis van

dergelijke volzinnen? Met den eersten wil men zeggen,

dat het vertrekken om vier

uur was afgesproken;

met den tweeden,

dat het aannemen der betrekking door hem

nog twijfelachtig is

. De klemtoon is ook weder hiermede in overeenstemming:

Het

was de afspraak

dat wij

, enz.

Het zal de vraag zijn

of hij

, enz.

T. TERWEY.

Het systeem van de tijden der werkwoorden.

Men weet, dat wij bij de vervoeging van een werkwoord in het Nederlandsch acht

tijden hebben aan te nemen, die alle voorkomen in de aantoonende wijs.

Wanneer wij ons duidelijk willen maken, wat die tijden uitdrukken, wanneer wij ze

in hun onderlinge verhouding als met één blik willen overzien, moeten wij een logisch

systeem trachten te vinden, volgens hetwelk die tijden uit een zelfde principe kunnen

worden afgeleid.

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 ... 439 440

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Brak uwag

Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Strona 189

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Powiązane produkty i podręczniki dla Nie Engel IB144