Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Pobierz pdf (Strona 191)

143

Ik wil nu trachten een systeem te ontwikkelen, dat voor den tegenwoordigen toestand

van zaken aan den eisch voldoet. Ik hoop dat ik mij daarbij niet schuldig zal maken

aan de fouten, waaraan, volgens Paul, degenen die het reeds beproefden, zich niet

konden onttrekken: ‘willkürlichkeit und spitzfindelei’.

Mocht ik slagen, dan komen wij in de eerste plaats tot een betere

indeeling;

maar

in de tweede plaats (en dat voordeel schat ik véél hooger dan het eerste) tot een

beter

inzicht

Het is niet mogelijk, zich een handeling anders te denken dau in het verledene, het

tegenwoordige of het toekomstige.

Ook kan een handeling niet anders zijn dan

onvoltooid of voltooid.

Met deze gegevens moeten wij dus combineeren.

Wij krijgen vooreerst:

Toekomende

Tijden.

Tegenw.

Tijden.

Verleden

Tijden.

ik zal loopen.ik loopik liepa.

onvoltooid:

ik zal geloopen

hebben.

ik heb geloopenik had geloopenb.

voltooid:

Dit is volkomen duidelijk. En men kan zich gemakkelijk voorstellen, dat er

taalkundigen zijn geweest, die van niet meer dan zes tijden in de aantoonende wijs

wilden hooren, en de beide verleden toekomende tijden een plaats aanwezen in de

voorwaardelijke wijs. Aan die fout maakt men zich tegenwoordig niet meer schuldig.

Terecht heeft men ingezien, dat wij in zinnen als: ‘Als ik kon,

zou ik

hem

helpen

’,

‘Als hij zoo tegen mij had gesproken,

zou ik

hem anders

hebben geantwoord

’ met

de voorwaardelijke wijs te doen hebben, terwijl wij de aantoonende

1) Combinaties van die begrippen (b.v. een combinatie van

verleden

tegenwoordig

in zinnen

als:

hij woont al lang te Amsterdam;

of van

verleden

tegenwoordig

toekomend

als in:

mensch is sterfelijk

) laten wij hier buiten beschouwing.

Onvoltooid

voltooid

. Verschil van opinie is hier mogelijk. Men kan zeggen: een handeling

is afgeloopen (voltooid), aan den gang (onvoltooid) of te verwachten. Mij dunkt, dat er voor

laatstgenoemde indeeling veel te zeggen valt, schoon men er tegen kan aanvoeren: een te

verwachten handeling is eerst als

handeling

te beschouwen, wanneer wij ons op dat oogenblik

der toekomst verplaatsen, waarop die handeling zal geschieden;

te verwachten

zegt dus niet

iets van de handeling (zooals

voltooid

onvoltooid

), maar van den tijd waarop de handeling

plaats heeft. Ik geloof, dat dit bezwaar wel uit den weg te ruimen is, en dat b.v. zinnen als:

wij eten om

uur; ik kom!

geacht kunnen worden in den ‘te verwachten tegenwoordigen tijd’

te staan. Dat ik mij nochtans aan de indeeling in voltooid en onvoltooid heb gehouden,

geschiedt 1

. omdat zij gebruikelijk is en een nieuwe indeeling den lezer het volgen van mijn

betoog zou bemoeilijken, 2

. omdat de ‘te verwachten’ tijden alle in vorm overeenkomen met

onvoltooide tijden en een nieuwe indeeling dus voor mijn doel geheel overbodig is.

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 ... 439 440

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Brak uwag

Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Strona 191

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Powiązane produkty i podręczniki dla Nie Engel IB144