Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Pobierz pdf (Strona 399)

343

Waar zou 't heen met onze tegenwoordige taal, wat bleef er van over; ja, van alle

taal, in welke periode ook, als men de analogiën er eens allemaal uitzifte? Gesteld

dat dit kon.

Meer nog. Het is taalkundig juist

. Zonder analogie bestaat geen taal, kan geen

taal bestaan: ik heb daar in 't begin al op gewezen dat analogie schering en inslag

. Sterker nog. Analogie is de levende vormkracht in elke taal; alle taalkunde, die

dit negeert, is uit den booze!

30. Tot de woordvorming hoort ook de buiging en de vervoeging.

Ook flectie ontstaat uit het syntactisch verband. Een woord komt permanent mét

andere voor om de een of andere verhouding tusschen de woorden aan te geven,

het wordt als -boel, -baar, -rijk, -lijk, suffix, maar speciaal om zeker verband aan te

wijzen.

Zoo voegen wij nu in syntactisch verband het pron. poss. ‘zijn’, (fonetisch

zən

sən

) achter het bepalende woord, om den bezitter

aan te duiden.

Je hebt verteld dat we een koetsier zijn paard hebben gestolen (Brouwer). - op

een beest zijn overleg (Schoolmeester). - Vandaar dat Hein zoo dol van Dirk zijn

poëzie houdt (Helv. van den Bergh). - Loots zijn gedichten (Beets). - ‘Cats zijn

gedichten’

. - Wie zijn hoed is dat? - Die zijn hoed! - Verwijs zijn Bloemlezing. - De

éen zijn dood is d'(den) ander zijn brood.

Ongetwijfeld is dit ontstaan uit zinnen als: geef Piet zijn hoed aan; laat de moeder

haar kind zelf zoogen, dat kwam omdat God zulke menschen hun (het) verstand

benevelde; díe schendt zijn neus, - zí n neús? - neen, - D e zíjn neùs dan?

En toen ging 't er mee als met ‘alles behalve’, ‘hand vol’, enz.

Volgens Jacobs-Koenen (l

druk, 1892!) § 566, 4

. kunnen ze alleen verdedigd ‘op grond

van de welluidendheid;’ maar zijn ze ‘taalkundig onjuist’ § 619.

2) Blz. 316, 319, enz.

Van deze vorming vind ik in Jacobs-Koenen § 142, 5

, de verklaring: ‘de bezitter, wanneer

deze de derde persoon is, (wordt) buiten de volzin genoemd: Jan zijn boek is weg, onze

moeder haar huis is afgebrand’!!

In aanmerking komt zeker bij deze vorming wat van Helten, Vondels Taal II, bl. 151,

veronderstelt.

4) Te eerder moet daar ‘zijn’ gebruikt om de vele

s'es

in den zin. Ook omdat ‘Cats’ al op -

eindigt, en om 't rythmus; - ‘monosyllaba en oxytona op -

laten geen andere constructie toe;

men zegt wel “Tollens' gedichten”, maar “Cats zijn gedichten”, “de Vríes zijn Woordenboek”;

niet “Cats' gedichten”, dit is taal voor het

oog

, niet voor het

gehoor

; Cats' gedichten zou ook

homoniem wezen met Cat's gedichten, dus onduidelijk,’ (Cosijn).

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 ... 439 440

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Brak uwag

Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Strona 399

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Powiązane produkty i podręczniki dla Nie Engel IB144