Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Pobierz pdf (Strona 249)

201

Een woord nog omtrent de ontleding (de zin genomen als hij er staat). Het kàn aldus:

die

- onderw.,

doet

- gezegde,

d'ademtocht

- lijdend voorw. (d.i. ‘die’

brengt

den

ademtocht in een toestand),

derven

- bepal. v. gesteldh. (benoeming van dien

toestand). Maar gelijk

doen vallen

vellen

is,

doen varen

voeren

etc., zoo kan

men ook

doen derven

als één werkwoordel. begrip opvatten:

doen

(ook

laten

) wordt

dan hulpwerkw. van oorzaak (

causatief

hulpww.). Misschien zal men in sommige

gevallen

doen

laten

beter als afzonderlijk gezegde aanmerken. In dit geval

verdient wel boven de eerste ontleding de voorkeur:

doet derven

- gezegde,

d'amentocht

- lijdend voorw.

Thans iets over dat ‘d'ademtocht’ als afkorting van ‘

den

ademtocht.’ Sommige

menschen noemen dit ‘een dichterlijke vrijheid’ en dan denken anderen daarbij aan

iets dat eigenlijk niet heelemaal in den haak is. Het is merkwaardig dat wij prozaïsche

grammatici nergens zoo weinig verstand van hebben als van de dichterlijke vrijheden.

Het is ongeveer, als of men zegt van een jong mensch, dat hij zich wel wat veel

vrijheden

tegenover zekere dame permitteert. Het is in het heele dagelijksche leven

zoo: wij prozamenschen hebben nergens minder verstand van dan van de dichterlijke

vrijheden. Wat soort van vrijheid denkt gij wel dat ‘d'ademtocht’ is? Hebben wij,

allen, in ons gansche leven wel ooit anders gezegd dan, met den dichter:

d'ademtocht

d'olijfhof

(op dezelfde pagina 503 bij Da Costa)? M.a.w., de dichters

laten

den buigingsuitgang niet

weg

, maar zij kiezen den vorm zonder buigingsuitgang,

dien het Nederlandsch evenzeer bezit. De groote dichters, dat zijn de eenige goede

grammatici; van hen en van de groote prozaschrijvers moeten wij de grammatica

leeren. Elke andere leermeester leidt ons op dwaalsporen. En dan moet de spreektaal

daarbij niet vergeten worden.

Wat

in 7 is betrekkel. vnw. (het is immers het vnw. van den relatieven, bijvoeglijken

zin in:

dat

, WAT

daar adem zoekt

Slechts

in 8 is een bijw. v. omstandigh. -

dien

is aanw. vnw.

Waarvoor

(= voor welken) is voornw. bijw.

10.

tot dat de gruiskolom voorbijgerold zal zijn:

de voegwoorden

voordat

opdat

nadat

zijn gelijk te stellen met:

voor dat

op dat

etc.: ‘Hij kwam, VÓÓR

dat hij nog

geheel hersteld was

.’ Een zin als deze zou gelijkstaan met: ‘Hij kwam

vóór zijn

volkomen herstelling

, of

vóór den avond etc.:

de bepaling die in het eene geval uit

een substantief bestaat, bestaat in 't andere uit een geheelen zin, net als een

voorwerp ook een geheele zin kan zijn, en oorspronkelijk is dat

voor

een

eenvoudig voorzetsel. Doch die voorzetsels zijn één woord gaan vormen met het

‘dat’ dat den (dus oorspronkelijk

zelfstandigen

) zin inleidt: dat

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 ... 439 440

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Brak uwag

Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Strona 249

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Powiązane produkty i podręczniki dla Nie Engel IB144