Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Pobierz pdf (Strona 344)

289

andert aan de met haar eenigszins in tegenspraak zijnde koppeling in den zin. Was

de pas behandelde betrekking

voorwaardelijk

, deze is

toegevend

. Voorbeelden

dezer betrekking zijn:

Arm en verlaten trachtte de oude vrouw toch te berusten in

haar lot. Jong

jolig als deze is

stoot hij stil aan

ziet hij voor zich als de overigen

(Potgieter.)

Opjevoed in den dampkring van het keizerlijke hof

gevoelde hij toch

menschelijk genoeg

om deernis te hebben met verdrukten

. (ibid.)

Zeer opmerkelijk is een verschijnsel, dat zich voordoet bij de praedicatieve

bepalingen, die in een der twee laatst behandelde betrekkingen tot het gezegde

staan. Hebben we nl. bij de behandeling der tijdbepalende en redengevende

betrekking gezien, dat er geen woord bij gebruikt kan worden om die betrekking

aan te duiden, bij de voorwaardelijke en toegevende betrekking komt zulk een woord

soms wel voor. We zien nl. zulk eene praedicatieve bepaling dikwijls voorafgaan

door een voorwaardelijk, nog veelvuldiger door een toegevend voegwoord. Zonder

voegwoord kan men de praedicatieve bepaling ook in dezelfde betrekking gebruiken;

het voegwoord legt op die betrekking meer nadruk en verhoogt dus de kracht der

uitdrukking. Daardoor zal men het bij de voorwaardelijke betrekking alleen dan zien,

als de voorwaarde zeer uitdrukkelijk moet worden gesteld; vandaar dat we in zulke

gevallen niet

indien

, maar wel het veel sterkere

mits

zullen aantreffen.

Ge kunt

mits onafgebroken voortwerkende

uw werk nog wel afkrijgen

. Vinden

we soms een ander, minder krachtig, voorwaardelijk voegwoord, dan kan door

toevoeging van een bijwoord de kracht verhoogd worden, zoodat het gebruikte

voegwoord met dat bijwoord de voorwaarde even nadrukkelijk stelt als

mits

; b.v.

Koning! neem uw staf in handen

naar 't op nieuw bezworen recht

Dat weldadig

nog zal wezen

zoo slechts biddend neêrgelegd Op den grondslag der Geschiedenis

op 't beginsel van Gods Woord

. (Da Costa) Hier geeft

slechts

aan

zoo

de kracht

van

mits

Bij de andere betrekking vinden we de gewone toegevende voegwoorden

ofschoon

hoewel. Twee vorstinnen Gedoogt de tentgordijn van Mamre niet

noch binnen

Haar plooien deze twee

schoon spruiten van één stam

. (Da Costa.)

Ook hij

schoon

starend op een hooger verge zicht

Gaat voor het volksheil uit naar beetring

. (ibid.)

Hoewel telkenmale in zijne verwachtingen teleurgesteld

gaf hij de hoop nog niet

. - Misschien rijst hier de vraag: moeten ze nu met dat voegwoord niet tot de

bijwoordelijke bijzinnen gerekend worden? Het antwoord op die vraag kan, van ons

standpunt uit, niet anders dan ontkennend luiden. De hoofdwoorden

voortwerkende

neergelegd

spruiten

starend

teleurgesteld

zijn òf deelwoorden, die eene voltooide

of onvoltooide werking voorstellen als tijdelijke eigenschap bij de onderwerpen uit

den zin, òf eene appositie bij een zinsdeel; het zijn dus alle naamwoordelijke

praedicaten bij het onderwerp of eenig ander zinsdeel en dus geen bijwoordelijke

bepalingen bij het gezegde. Alleen de wijze van voorstellen beschouwende, zonder

te vervangen, kunnen we ze dus niet anders noemen dan praedicatieve bepalingen.

- Het gebruik

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 ... 439 440

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Brak uwag

Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Strona 344

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Powiązane produkty i podręczniki dla Nie Engel IB144