Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Strona 137

  • Pobierz
  • Dodaj do moich podręczników
  • Drukuj
  • Strona
    / 440
  • Spis treści
  • BOOKMARKI
  • Oceniono. / 5. Na podstawie oceny klientów
Przeglądanie stron 136
89
alternatief; die tusschen de deelen van
a'
niet. Terwijl dus de bestanddeelen van
a
zeer goed door
of
konden vereenigd worden, geschiedde dit bij die van
a'
geheel
ten onrechte. Eéne zaak bovendien moet men hierbij niet uit het oog verliezen. De
aanhechting der
s
aan bijwoorden als
dikwijls
,
vanouds
, enz. kon eerst plaats hebben,
toen men het oorspronkelijk karakter der genitief-
s
in
daags
,
straks
, enz. niet meer
begreep. Zoo zal ook de tusschenvoeging van
of
in het voorbeeld
a'
wel vooral
daardoor mogelijk geworden zijn, dat men de tegenstellende beteekenis van
dit voegwoord in dergelijke zinnen niet levendig gevoelde en het woord
of
dus
eenvoudig opvatte als een grammatisch hulpmiddel, om het verband tusschen een'
ontkennenden voorzin en een' nazin met
en
aan te geven.
Gelijk men nu met de volzinnen der vierde groep handelde, deed men ook met
die der overige groepen, totdat men in de 17
e
eeuw het bijwoord
en
algemeen als
een noodeloos invoegsel ging beschouwen en het daarom eenvoudig liet vervallen.
1)
Hiermede zouden wij ons betoog voor geëindigd kunnen houden, indien wij niet
nog wilden wijzen op twee punten, die kunnen dienen, om onze uiteenzetting te
steunen. Het eerste betreft de woordschikking van den nazin. Zooals wij boven
zagen, is deze nooit die van den afhankelijken zin geweest. Wanneer wij dus
aannamen, dat het woord
of
het onderschikkende voegwoord is, zouden wij nog de
vraag moeten beantwoorden, waarom dan die nazin nooit, gelijk anders altijd bij
of
= indien
geschiedde, met de afhankelijke woordschikking voorkomt. De
beantwoording dezer vraag zou zeker niet gemakkelijk vallen.
In de tweede plaats herinneren wij aan de voorbeelden, door prof. Van Helten
bijgebracht, van de gevallen, waarin ook het Hd. de oude ontkenning heeft vervangen
door het nevenschikkende
oder
en niet door het voorwaardelijke
ob: Da kommt
keiner hinein
,
oder en muss rein von allen sünden sein. Der ast ist nicht so hoch
,
oder ich kann dabei. Es fehlte nicht viel
,
oder er wäre im wasser gefallen. Ich weiss
nicht besser
,
1) Bijzondere opmerking verdienen de zinnen, wier eerste lid
niet zoodra
,
zoohaast
,
zooras
bevat:
Niet zoodra waren wij de deur uit
,
of het begon te stortregenen
. Deze zinnen zijn
klaarblijkelijk ontstaan, doordat men te gelijkertijd dacht aan twee wijzen van zeggen:
Zoodra
wij de deur uit waren
,
begon het
, enz. en
Niet lang waren wij de deur uit
,
of
enz Wij hebben
hier in den grond met hetzelfde verschijnsel te doen, dat wij op pag. 3 hebben besproken.
Een eenvoudig, maar sprekend voorbeeld van dergelijke combinaties ontmoetten wij dezer
dagen in een der dagbladen, waarin gesproken werd van iemand, die
van kant gebracht
was,
eene onbewuste verbinding van de uitdrukkingen:
van kant maken
en
om het leven brengen
.
Taal en Letteren. Jaargang 2
Przeglądanie stron 136
1 2 ... 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 ... 439 440

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Brak uwag