Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Pobierz pdf (Strona 140)

Opmerkingen over de Nederlandsche klankleer in boeken, die voor

het onderwijs bestemd zijn.

Bij het inzien der spraakkunsten, die nu ten tijde aan verschillende inrichtingen van

onderwijs, o.a. aan de meeste gymnasia in gebruik zijn, valt het terstond in het oog,

dat de plaats, die aan de klankleer ingeruimd wordt, steeds kleiner wordt, terwijl

andere onderdeelen der spraakkunst, en wel voornamelijk de leer van den zin,

telkens meer op den voorgrond treden. Niet alleen neemt deze laatste meer ruimte

in dan vroeger, ook is men begonnen ze in letterlijken zin de eerste plaats in het

leerboek te geven, daarbij uitgaande van de overweging, dat het de zin is, waarin

de wordende mensch het eerst woorden leert kennen, en dat het het woord is,

waarin hij het eerst met klanken kennis maakt. Daar een enkelvoudige klank eene

abstractie is uit de taal, die iemand spreekt, lang voor hij eenige voorstelling van

een klank heeft - aldus redeneert men - moet de jeugd ook kennis gemaakt hebben,

niet slechts met den zin en zijne deelen, maar ook met de woorden en hunne buiging,

alvorens met vrucht een onderwijs te kunnen genieten, waarbij haar de klanken op

zich zelf als iets belangrijks worden voorgesteld. Het moet erkend worden, dat deze

redeneering, ofschoon zich wel een en ander tegen haar in laat brengen, rekening

houdt met den natuurlijken ontwikkelingsgang der leerlingen. Toch is de vraag

dikwijls gedaan, en naar ik meen terecht, of het overbrengen van het zwaartepunt

van het onderwijs in de spraakkunst naar de leer van den zin niet al te dikwijls tot

subtiliteiten leidt, erger dan die, waarmee de klankleer de jeugdige hoofden ooit

geplaagd heeft.

Doch deze zaak laat zich van verschillende kanten bezien. Hierover echter zal

wel ieder het eens wezen, dat het wenschelijk is, dat, zoolang de klankleer nog

onderwezen wordt, de voorstelling, die aan onze kinderen van de Nederlandsche

klanken en hunne onderlinge verhouding wordt bijgebracht, zooveel mogelijk juist

en duidelijk zijn. Het is er verre vandaan, dat dit het geval zou zijn. Het groote

gewicht, dat aan andere deelen der spraakkunst gehecht wordt, was althans in dit

opzicht noodlottig; bij de groote veranderingen, welke de leerboeken in de laatste

jaren ondergingen, is het droevig, op te merken, hoe weinig de meer nauwkeurige

kennis der klanken,

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 ... 439 440

Brak uwag

Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Strona 140