Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Pobierz pdf (Strona 147)

moet gehoord worden, wat naar twee klanken zweemt. Dan worden ongeveer

eenstemmig als tweeklanken opgegeven:

aai

ooi

oei

aau

eeu

ieuw

. Alleen van Helten verwerpt § 7 de zoogenaamde lange of gerekte tweeklanken,

op grond dat zij niet anders zijn dan een volkomen klinker met een volgende als i

of u geschreven j of w. Hierbij valt vooreerst op te merken, dat dan ook ai geen

tweeklank is, daar ai slechts een onvolkomen klinker is, gevolgd door eene als i

geschreven j. De overblijvende tweeklanken zijn dan nog maar vijf in getal, t.w.

. Nu is het merkwaardig, dat juist op deze vijf klanken de gegeven definitie

volstrekt niet van toepassing is, want bij het uitspreken van eene

het onmogelijk, bij zich zelf of bij een ander iets meer dan één enkelen klank op te

merken. Men neme er de proef van en houde de

van zeide, de

van lijf, de

van huis, de

van dauw, de

van koud een paar minuten aan; bij het ophouden

hoort men volkomen hetzelfde geluid als aan 't begin.

Daarentegen trachte men

hetzelfde met ai te doen - men zal dan uitspreken òf a-a-a-a-j, òf a-j-j-j-j; op een

gegeven oogenblik hoort men geen a meer, daarentegen wel eene j. Moge men het

nu al wraken,

een tweeklank te noemen, omdat de klanken waaruit

bestaat

duidelijk onderscheiden zijn, daardoor krijgt men geenszins het recht, de

, wier

bestanddeelen alleen dáárom niet duidelijk onderscheiden zijn, omdat

maar één

bestanddeel heeft, een tweeklank te noemen. Het is dan ook uitsluitend de

overlevering, die ons aan een naam doet hechten, die hier geen beteekenis heeft.

't Kan toch niet weer de schrijfwijze zijn, die tot deze ongelukkige opvatting geleid

heeft? - Doch de

is uit een tweeklank ontstaan. - Goed, maar is zij er daarom

thans een? Ook de scherpe

, ja de

zijn uit twee klanken ontstaan; waarom

rekent men ze er dan nu niet toe? Omgekeerd is de

in vele gevallen uit een

enkelvoudigen klinker

ontstaan, en wanneer zij haar oorsprong in een tweeklank

heeft, heeft ze de

naast zich, welke uit denzelfden tweeklank ontstond. Nog eens,

waarom is dan

geen tweeklank? - Ja, de

behooren nu eenmaal thuis in het

oude rijtje: a-e-i-o-u. - Eilieve, waarom is dan

geen tweeklank? Zij wordt zelfs

met een samengesteld letterteeken geschreven. - Omdat men bij het uitspreken er

van

1) Ik zonder het veelbesproken woord ‘miau’ uit, dat men, volgens Cosijn, kl. spr. § 29, ook

‘miaau’ mag spellen, en dat, indien men àl zijn best doet om het kattengeluid zuiver na te

bootsen, ongeveer als ‘miâ-oê’ klinkt.

2) Daarmee is niet gezegd, dat de vorming van den klank, dien men als ei schrijft, niet meer

gecompliceerd is, dan die van sommige andere klanken. De physiologische vraag laten wij

hier in hoofdzaak rusten, en merken wat haar betreft alleen op, dat het eigenaardig kenmerk

van alle tweeklanken, de verandering van den stand der spraakorganen onder het uitspreken,

bij al deze klanken ontbreekt. B.

Met deze meening kan ik mij niet vereenigen: ik hoor twee klanken die in elkaar overgaan.

Ook hoor ik, als ik

, (

öi

enz. aanhoud, ten slotte een lang aangehouden

en u; de

holl.

is éenklank geworden; dialectisch is

nog tweeklankig =

. B.H.

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 ... 439 440

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Brak uwag

Engel IB144 Instrukcja Użytkownika Strona 147

Komentarze do niniejszej Instrukcji

Powiązane produkty i podręczniki dla Nie Engel IB144